Wilujeng Sumping Di Website Bewara Jabar

Berita Harian Seputar Jawa Barat

Kumaha Kuduna paripolah Ki Sunda Mangsa Ayeuna Jeung Kahareup

  • 2597 views
  • 0 comments

Ku Ki Ajar Sunyapada Kandaga Sunda

Dina bab ngaguar “Kumaha Kuduna Ki Sunda Mangsa Ayeuna jeung Kahareup”  loba pisan nu kudu diimeutan, sabab lamun dina panyakit mah urang Sunda khususna, bangsa Indonesia umumna geus aya dina hambalan “kritis stawa kronis” atawa panyakitna geus “complicated”. Nepikeun ka merelukeun sabubuhan para akhli “dokter spesialis” keur ngubaran rupa-rupa panyakitna. Nu  teu kurang  pentingna aya tilu hal nu kudu diimeutan, nyaéta AKHLAK atawa MORAL, TATA-KRAMA atawa ESTETIKA jeung NGAWEUTEUHKEUN SAWANGAN/REVITALISASI.

 

A.   NGOMÉAN AKHLAK.

Cék pamendak sim kuring amburadulna system kanagaraan urang ayeuna kusabab bokbrokna AKHLAK atawa Moral jalma nu ngokolakeun ieu nagara. Kusabab kitu keur Ki Sunda lamun hayang jadi lulugu dina ngokolakeun ieu nagara kudu memener heula akhlak atawa moral.

Peupeujeu ata papatah ti sepuh téh kieu unina:

 

 “Mangkadé mun urang ngajalankeun hirup kumbuh kudu cageur, bageur, bener, pinter, singer,tata- titi, nastiti jeung surti”

 Kacida hadéna lamun ka dalapan ageman hirup ieu dipiboga ku urang ayeuna, komo ku anu nyangking kalungguhan di mana baé.

 

 CAGEUR

 Cageur nyaéta séhat. Tangtu dina ngajalankeun kahirupan,ibadah – saluyu jeung tujuan utama manusa diciptakeun ku Allah s.w.t. – nyaéta supaya ngajaga kaséhatan, boh lahir atawa batin. Urang moal  bisa ngajalankeun  pancén (ibadah) lamun henteu séhat. Kacindekanana manusa diwajibkeun “nganjaga diri” anu sahadé-hadéna.

 

 2. BAGEUR.

 Bageur, hartina jujur. Hiji jalma kudu miboga  sifat anu jujur sarta nanjeurkeun kahadéan , paripolah anu  jujur téh kaasup nanjeurkeun kaadilan jeung bebeneran.

 

 3. BENER.

 Bener atawa balég, bebeneran nyaéta modal utama keur jadi manusa anu hadé. Lamun paripolah urang bener pasti hadéna, tapi maripolah kahadéan can tangtu benerna. Bebeneran ieu anu kudu ditanjeurkeun, bener, bebeneran (hak) ditekenkeun dina mangpuluh-puluh ayat dina Al Qur’an, malahan Al Qur’an téh sabenerma sumber bebeneran.

 

 4. PINTER.

 Pinter, sabalikna tina bodo. Manusa ditungtut keur ninggalkeun kabodoan, nungtut élmu jeung nyiar pangaweruh nu saloba-lobana. Al Qur’an kacida nganjurkeunana ka kaum Muslim keur nungtut élmu pangaweruh sarta ngagunakeun akalna. Kecap mikir jeung ngakal  kacida lobana ditejenkeun dina Ayat-ayat Allah.  

             Manusa teu kudu cangcaya yén Élmu Pangaweruh bakal ngurangan  ajén agama, malahan bisa ngaruksak. Masalah ieu geus katohyan dina guaran di hareup anu ngarupakeun hiji kamustahilan.  Sabenerna élmu pangawerh jeung kamajuan di dunya ieu lain jadi ciri yén manusa téh beuki ngarti, tapi beuki jéntré kabodoanana.

           Kumaha baé ogé, henteu bisa dibantah yén bangsa Timur ngabogaan rarasaan jeung ajén anu urang sorangan henteu ngarti, nyaéta rarasaan henteu sugema lamun mopohokeun Dzat Anu Maha Kawasa nu teu dipikaharti ku urang.

 
 

  5. SINGER.

 Singer, hartinya “terampil”, binangkit, produktif dina “berkarya”, loba kaahlian, dina prinsipna manusa Sunda ditungtut keur digawé. Dina basa Sunda aya istilah “rancagé”, hartina “terampil”. Dina hal ieu luluhur Sunda nganjurkeun supaya  Ki Sunda miboga kabinangkitan (skill) keur ngajalankeun hirupna anu pinuh ku tangtangan jeung tungtutan nu henteu babari. Kabinangkitan mémang salah sahiji jalan keur ikhtiar dina raraga ibadah ka Allah s.w.t. Saban jalma dianjurkeun keur usaha jeung digawé.

 

  6. TATA-TITI.

 Tata-titi, nyaeta tata-krama atawa sopan-santun, jalma anu séhat, jujur, bener, pinter jeung binangkit lamun seug poho kana sopan-santun (etika) antukna hirupna bakal teu dipikaresep ku batur. Palasipah ieu sagemblengna mah: TATA-TITI, DUDUGA PERYOGA, sagala paripolah ngagunakeun sopan-santun jeung etika anu bener.

 

 7. NASTITI.

 Nastiti hartinya tartib. Tartib dina maripolah, tartib dina pagawéan jeung ngajaga katartiban téh salah sahiji modal utama keur ngahontal kaunggulan dina digawé. Migawé kalayan tartib hartina tumut kana aturan anu bener jeung henteu ngalanggarna.

 

8. SURTI.

 Surti hartina wijak, ngarti sarta gancang imeut kana maksud jalma, sanajan ngan ku isyarat wungkul, antukna manéhna bakal maripolah kalayan wijaksana jeung mampuh mutuskeun hiji hal kalawan bijaksana jeung adil.

 

B.   ETIKA JEUNG ESTETIKA

Tata arma atawa paripolah Ki Sunda dina ngajalankeun pancén sapopoé ulah leupas tina ugeran ieu:

1)           Mipit kudu amit ngala kudu ménta, nyaéta kudu sukuran, ngabogaan rasa hormat, sajalan jeung babasan munjung ka indung muja ka bapa, nyembah ka nu kawasa, hormat ka para sesepuh luluhur bangsa.

2)            Ari Nu disebut Pajajaran ngadeg deui téh, sarasa, satata, sajajar euweuh nu luhur euweuh nu handap, rata...silih élingan...silih seungitan, ngemban hiji konsép ti luluhur sesepuh bangsa, ngahijikeun rasana urang-urang ieu meureun nu dipercaya...nya meureun kudu bisa ngigelkeun jaman, lain ngigelan jaman.

3)           Elmu Ratu: urang ulah neupikeun poho ka diri, lali kana ka ayaan...mawa carita ieu mah ulah leupas tina patokan nu disebut etika jeung estetika, gambaran hiji trisula, nu disebut...saré’at...tarékat...hakékat.

 


Ari saré’at da urang nu boga kahayang meureun kudu neangan saré’at...ari tarékat meureun carana...kudu kumaha urang téh cara ngajalankeunana? Carana téh nu disebut mipit kudu amit ngala kudu ménta, munjung ka indung muja ka bapa, nyembah ka nu kawasa, hormat ka para sesepuh luluhur bangsa, nya urang kudu sukuran.


Ari hakekat, Allah anu kagungan, asal urang yakin tur percaya, lempeng jeung kudu ngabogaan haté emas, atawa jembar manah, kudu aya na dina diri urang, kakara dibikeun eta hakekat téh...Tah didinya manéh nyekel hiji buku anyar, eusi ku manéh ku tinta konéng lambang hiji ka agungan, jieun carita nu merenah, saluyu jeung konsep sesepuh...ulah poho dangdanan heula diri manéh tuluy rawat sing rapih, terus urang ngaca, enggeus bener atawa acan urang téh? Urang kudu bisa ngukur ka kujur nimbang ka ayaan...sabab urang bakal jadi conto...tah ti dinya urang kudu ngarti nu disebut satata, sarasa, sajajar silih élingan...SILIH SEUNGITAN – silih wangi!

 

 

C.   REVITALISASI/NGAWEUTEUHKEUN SAWANGAN.

Sigana revitalisasi Ki Sunda téh nyaéta ngarti jeung wanoh kana kabudayaanana pikeun nyanghareupan kiprah arus globalisasi jeung sekulerisasi anu beuki dieu beuki rongkah. Salah sahiji kiatna nyaéta midangkeun kabeungharan jeung kaunikan budaya ki Sunda anu leuwih “seukeut” jeung representative tapi henteu leupas tina akar budayana malahan kudu leuwih nonjolkeun kamahiwalan (keunikan) Ki Sunda.

 

Naon anu dipidangkeun kudu bener-bener ngagambarkeun ‘ emosi kaagamaan’ jeung nonjolkeun ‘rasa basa’ anu implikasina bakal ngajadikeun kasono anu kacida pisan, lain keur ki Sunda wungkul tapi ogé keur masyarakat sabudeureun Ki Sunda.  

 

Pamahaman jeung ngawanohkeun nu leuwih jero kudu dilakukeun ku jalan anu percéka ngeunaan anasir-anasir kabudayaan milik ki Sunda, nataan hiji-hiji naon jeung kumaha Ki Sunda ku parangkat kahirupana kabudayanana jeung kumaha kiatna pikeun ngadorong jeung midangkeun kamahiwalan (kaunikan) Ki Sunda di mandala Nusantara.

 

Parandéné kitu urang kudu ati-ati ninggali jeung naliti wujud Ki Sunda sorangan, saha, naon jeung kumaha Ki Sunda téh? Urang kudu ngurut ngaliwatan anasir-anasir kabudayaan Ki Sunda saluyu jeung lalampahan sajarahna ti kawitan nepi ka ayeuna kum jeung sagala pasualanana. Salaras konsep kabudayaan ieu diidentifikasi subagé sakumna wujud gagasan, paripolah jeung hasil karya manusa Sunda dina sagala widang jeung sitim religi.

 

RELIGI di dieu ngarupakeun SARI JIWA jeung AKAR KABUDAYAAN BANGSA DI MANA BAÉ DI IEU JAGAD RAYA.

Sakitu bahasan sim kuring tina naséhat luluhur sim kuring hususna, masyarakat Sunda umumna. Akhirul kalam mugia naon anu ku sim kuring dipidangkeun di dieu kenging kairidoan ti Allah s.w.t., margi bebeneran mah mung aya di Anjeunna, ari kakaliruan aya di sim kuring.***

Komentar
Nama
Email
Komentar
Masukkan Angka berikut
Jika Anda pernah memberikan komentar sebelumnya di Bewara Jabar, maka sebaiknya Anda menggunakan email yang sama dengan sebelumnya supaya Anda tidak harus melakukan verifikasi kembali.
Jika Anda belum pernah sebelumnya memberikan komentar, maka komentar Anda akan langsung muncul jika Anda sudah melakukan verifikasi. Proses verifikasi sangatlah mudah, Anda cukup meng-klik link yang kami kirim ke email Anda.
Email Anda tidak akan dimunculkan jika komentar Anda disetujui.
jasa pembuatan website murah
©2017 Bewara Jabar All right reserved
Kriminalitas Siber di Dunia Perbankan Perlu Diwaspadai    |    Melalui t-money, bank bjb syariah Lawan Kasus Korupsi    |    Perkokoh Ekonomi Warga via Kredit UMKM bank bjb    |    bank bjb Berkomitmen Dukung Literasi Nasional    |    Hadapi Tantangan 2019 dan Sejumlah Isu, bjb Praktikan Spirit Digitalisasi    |